BERSARA penjawat awam kanan Jabatan Saliran dan Pengairan (JPS) dan Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL) kecewa usaha mereka dalam mewujudkan dasar melindungi badan air bandar daripada dilanda banjir diterbalikkan untuk memberi manfaat kepada pemaju.
Mereka semakin bimbang tentang keputusan untuk mengasingkan tanah di sekeliling kolam tampung banjir, dengan itu mengabaikan cadangan dan syarat teknikal yang telah dimasukkan untuk melindungi kolam tadahan banjir, kolam perlombongan, tasik dan sungai.
Mereka melihat langkah itu sebagai pendekatan berpandangan pendek terhadap pembangunan yang mengutamakan keuntungan, dan berkata ia akan menjadikan usaha tebatan banjir lebih sukar dalam jangka masa panjang.
Bekas Pengarah Jabatan Saliran dan Pengurusan Sungai DBKL, Hooi Yoke Meng berkata, segala usaha dan usaha yang dilakukan dalam Pelan Bandaraya Kuala Lumpur 2020 (KLCP2020) mengenai pencegahan banjir nampaknya sia-sia.
BACA JUGA: ’15 kolam tampung banjir di KL tidak diwartakan’
Hooi berkata beliau telah bekerjasama dengan pengarah Jabatan Pelan Induk DBKL Zainab Mohd Ghazali mengenai draf pelan itu pada awal 2000-an untuk memastikan tanah di sekeliling kolam tampung banjir akan terpelihara daripada pembangunan.
“Kami meletakkan cadangan untuk keadaan penimbal dalam KLCP2020.
“Semasa merangka pelan itu, saya masih ingat bagaimana Zainab bertegas supaya kita meletakkan syarat untuk menyusahkan sesiapa untuk membangunkan tanah di sekeliling kolam.
“Sepanjang saya di DBKL, pemaju malah seorang (bekas) Datuk Bandar datang berjumpa saya untuk bertanya sama ada mereka boleh mengambil pasir dari kolam perlombongan di bandar ini, saya kata ‘tidak boleh’.
“Jika anda mengambil terlalu banyak pasir dari kolam perlombongan, benteng akan runtuh dan meningkatkan kemungkinan banjir,” katanya.
Tambah Hooi, beliau telah memastikan kolam itu dipagar bagi mengelakkan orang ramai menceroboh dan mencuri pasir atau menggunakannya untuk aktiviti mencuci pasir.
“Kami sentiasa berjuang untuk melindungi kolam kami seperti Bohol daripada pemaju, sebab itu kami berusaha keras untuk mewartakan kolam, sekurang-kurangnya kolam di bawah bidang kuasa DBKL,” katanya.
BACA JUGA: ‘Jangan kurangkan kapasiti kolam takungan di KL’
Hooi, yang bersara 10 tahun lalu, berkata kolam yang lebih besar seperti Batu dan Taman Wahyu berada di bawah bidang kuasa JPS.
“JPS mahu menjalankan kerja-kerja tebatan banjir bagi melindungi Sungai Gombak, tetapi hari ini, malangnya kedua-dua kolam itu telah diasingkan untuk pembangunan.
“Bagaimana ini berlaku?”
Kolam Taman Wahyu dan Delima telah diluluskan untuk pembangunan pada 2017, manakala kolam Batu dan Batu 4 ½ telah dipindahkan kepada pihak ketiga, bermakna tanah di sekeliling kolam itu kini terancam untuk digunakan untuk pembangunan.
Bulan lalu, kerajaan membatalkan cadangan pembahagian tanah di sekeliling kolam tampung banjir Bohol di Seputeh kepada pemaju swasta, berikutan kegagalan syarikat itu memenuhi keperluan teknikal utama.
Keselamatan masyarakat
Hooi bukan satu-satunya penjawat awam kanan yang kecewa.
“Kami tidak meletakkan syarat penampan itu ‘untuk keseronokan’.
“Keperluan teknikal itu dimasukkan untuk melindungi bukan sahaja kolam tetapi juga keselamatan masyarakat yang tinggal di sekitar badan air ini dan untuk generasi akan datang,” kata bekas ketua pengarah JPS Datuk Abdullah Isnin.
“Berdasarkan kajian yang dilakukan oleh JPS dan Agensi Kerjasama Antarabangsa Jepun (Jica) pada 1990-an, telah dipersetujui bahawa kolam bekas lombong tidak perlu dibangunkan.
“Kawasan sekitar kolam adalah penting untuk tebatan banjir.”
Selaras dengan Abdullah, seorang lagi bekas ketua pengarah JPS Datuk Nor Hisham Mohd Ghazali berkata selain ruang yang diperlukan untuk pembesaran kolam itu pada masa hadapan, kemunduran 50m itu penting untuk tujuan pemantauan.
“Pada asasnya, kolam mesti diberi ruang untuk diperbesarkan dan sebarang aktiviti di atas tanah di sekelilingnya mesti dipantau dengan mudah,” katanya.
Tambahnya, penampan itu juga penting untuk flora dan fauna di sekitar kawasan itu berkembang maju.
“Jika anda meletakkan taman di sana dengan denai pejalan kaki – tidak mengapa, tetapi membina sebarang struktur kekal adalah tidak boleh. Kami memerlukan ruang untuk air,” katanya.
BACA JUGA: Perjanjian tanah Bohol dibatalkan
Bekas jurutera JPS Balachandran Naicker berkata tanah rizab di sekeliling kolam banjir adalah suci.
“Ia tidak boleh disentuh dan itu termasuk rizab longkang juga.
“Tidak boleh ada sebarang pencerobohan ke kawasan penampan.
“Dalam jangka panjang, dengan perubahan iklim dan pemanasan global, penampan itu perlu diperluaskan, sebab itu kita mempunyai sungai, kolam tadahan, longkang dan juga rizab jalan raya di tempat pertama,” katanya.
Semua jurutera menegaskan bahawa kolam perlu dikosongkan dan diselenggara secara berkala.
“Secara sejarah walaupun selepas banjir besar 1971, usaha tebatan banjir melibatkan penstrukturan semula tiga sungai utama Sungai Batu, Sungai Gombak dan Sungai Klang, serta mendalami dan melebarkan anak sungai.
“Pertahanan kami terhadap banjir juga melibatkan mewujudkan kolam tadahan untuk mengelakkan kawasan rendah daripada banjir serta membina tiga empangan utama di setiap sungai,” kata Balachandran.
Dalam temu bual eksklusif tahun lepas, bekas pengarah Pejabat Tanah dan Galian Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur (PTGWP) Datuk Muhammad Yasir Yahya memberitahu StarMetro bahawa untuk tujuan penyahwartaan, sebarang landskap atau struktur yang dibina di atas tanah itu juga perlu mengambil kira peraturan 50m-setback. .
Muhammad Yasir berkata ini bagi memastikan kawasan sekitar pinggir kolam tidak terjejas dengan pembangunan.
Tambahnya, pemaju dikehendaki oleh JPS mengemukakan pelan kawalan hakisan dan sedimen serta laporan tinjauan tajuk akhir sebelum memulakan kerja.
“Kami bukan anti-establishment atau anti-pembangunan,” kata Abdullah.
“Tugas kami sebagai jurutera dan pakar teknikal adalah untuk melindungi alam sekitar.
“Jika kita tidak melakukannya, generasi akan datang akan menyalahkan kita kerana memusnahkan alam sekitar dan saya tidak mahu perkara itu membebankan hati nurani saya.”
Bekas Datuk Bandar Kuala Lumpur Datuk Seri Nor Hisham Ahmad Dahlan berkata pembangunan boleh dilakukan selagi semua peraturan berkaitan pengezonan dan kepadatan tanah dipatuhi dan maklum balas orang ramai diminta.
Nor Hisham, yang menjadi datuk bandar dari 2 Okt 2018 hingga 30 Sept 2020, berkata: “Terdapat peraturan dan syarat yang dikemukakan sebelum arahan pembangunan dikeluarkan, dan ini mesti dilakukan oleh buku itu.
“Semasa saya menjadi Datuk Bandar, terdapat beberapa kes berkaitan pembangunan kolam tampung banjir di Kuala Lumpur.
“Apabila hendak membangunkan tanah berhampiran kolam tampung banjir, terdapat banyak keperluan dan syarat teknikal yang perlu dipenuhi sebelum pembangunan dibenarkan.
“Ini penting supaya kapasiti kolam tidak terjejas.
“Saya menghadapi banyak gangguan daripada pemaju ketika itu. Saya tidak begitu popular tetapi kami perlu melakukan kerja kami dengan hati nurani yang bersih,” katanya.
Dalam laporan media 2008, bekas ketua pengarah JPS Datuk Keizrul Abdullah mencadangkan agar kerajaan mewartakan tanah di sekeliling kolam tampung banjir.
Beliau berkata beberapa pihak telah mengintai kolam tebatan banjir untuk pembangunan.
Apabila banjir berlaku pada 18 Dis 2021, beberapa Ahli Parlimen Kuala Lumpur menggesa Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) dan polis menyiasat kemungkinan salah guna kuasa selepas enam kolam tadahan di bandar ini diluluskan untuk pembangunan.
Ahli Parlimen Lembah Pantai Fahmi Fadzil, Ahli Parlimen Segambut Hannah Yeoh dan Ahli Parlimen Cheras Tan Kok Wai membuat laporan pada 1 Jan 2022, di balai polis Sentul.
Memetik Laporan Ketua Audit Negara 2019 Siri 2, enam kolam tadahan yang dimaksudkan ialah Batu, Nanyang, Delima, Taman Wahyu, Batu 4½ dan Taman Desa.
Berdasarkan laporan AG, tanah kolam itu telah diluluskan untuk pemindahan hak milik oleh PTGWP kepada empat syarikat untuk pembangunan kediaman dan bercampur.
Ahli Parlimen telah meminta pihak berkuasa untuk menyiasat pihak yang terlibat dalam pemindahan hak milik untuk semua kolam dan jika terdapat sebarang unsur penyalahgunaan kuasa.
Mereka merujuk kepada kolam Taman Wahyu, yang merupakan sebahagian daripada Kolam Penahan Banjir Sungai Jinjang, di mana sebahagian daripada kolam seluas 32.3 hektar itu dipindahkan kepada pemaju swasta pada 9 Okt 2015, untuk pembangunan bercampur.
Pada 16 Mac tahun yang sama, timbalan menteri Wilayah Persekutuan ketika itu Datuk Seri Jalaluddin Alias menjelaskan di Parlimen bahawa daripada enam kolam itu, hanya Taman Wahyu dan Delima di Kepong yang diluluskan untuk pembangunan.
Jurutera dan pakar alam sekitar terus mendesak pewartaan kolam yang tinggal untuk mengelakkan pengasingan tanah untuk pembangunan.